ज्ये‌ष्ठ नागरि‌कको‌ सम्मान गर‌ौ‌ँ (सम्पादकीय)

जीवनको‌ उत्तर‌ार्द्धमा आफ्नो जीवन व्यतित गरि‌र‌हे‌का ज्ये‌ष्ठ नागरि‌कहरु र‌ाज्यबाट मात्र हो‌इन सामाजिक रुपमा पनि अपहे‌लित छन् । उमे‌र‌ ढल्कँदै‌ गएपछि मानिस मानसिक तथा शार‌ीरि‌क रुपमा अशक्त तथा कमजो‌र‌ बन्दै‌ जान्छ । पछिल्लो‌ समय के‌ही हदसम्म उनीहरुलाई हे‌नेर्‌ दृष्टिको‌णमा परि‌वर्तन आएको‌ छ  । ज्ये‌ष्ठ नागरि‌क आपै‌mँ आफो‌ अधिकार‌का लागि संघर्षमा उत्रिएपछि र‌ाज्यले‌ बल्लबल्ल के‌ही सुविधाहरु प्रदान गर‌े‌को‌ छ । समाजमा पनि उनीहरु सम्मानित दर्जामा उभिन थाले‌का छन् । उनीहरु आफै‌ सक्रियतामा संगठित हुँदै‌ सक्षम बन्दै‌ आएका छन् । ठाउँठाउँमा जीवन भो‌गाइका कथाव्यथा साट्न उनीहरुले‌ ज्ये‌ष्ठ चौ‌तार‌ी निर्माण गर‌े‌का छन् । झापाको‌ बुद्धशान्तिका ज्ये‌ष्ठ नागरि‌क चौ‌तार‌ी बनाएर‌ आपसमा भलाकुसार‌ी गदैर्‌ आएका छन् । अर्जुनधार‌ामा यसअघि नै‌ ज्ये‌ष्ठ चौ‌तार‌ी निर्माण भइसके‌को‌ छ ।

ने‌पालमा कानुनी रुपमा ६० वर्ष नाघे‌कालाई ज्ये‌ष्ठ नागरि‌क भनिन्छ  । मानिसले‌ सक्ने‌ बे‌लादे‌खि आफो‌ जीवन र‌हे‌सम्म संघर्ष गदैर्‌ आएको‌ हुन्छ  । यो‌ उमे‌र‌मा मानिस युवा तथा वयस्कजस्तो‌ काम गर्न असमर्थ हुन्छन् । यो‌ उमे‌र‌ आर‌ाम गनेर्‌ उमे‌र‌ हो‌ । ज्ये‌ष्ठ नागरि‌कलाई मध्यनजर‌ गर‌ी र‌ाज्यले‌ उनीहरुको‌ हक, हित तथा सुविधा सुनिश्चित गर्न विभिन्न कानुन निर्माण गर‌े‌को‌ छ । तर‌, त्यो‌ व्यवहार‌मा नआउँदा उनीहरु अधिकार‌बाट वञ्चित छन् । यो‌ अहिले‌को‌ सन्दर्भमा निकै‌ आवश्यक छ । अशक्त आमाबुबाले‌ दु:ख पाएका घटना यत्रतत्र छन् । यो‌ उमे‌र‌मा दु:ख पाउनु भने‌को‌ निकै‌ कष्टकर‌ कुर‌ा हो ‌ । बुढे‌सकाल सुरु भएपछि आश्रममा लगे‌र‌ र‌ाखिदिने‌ पर‌म्पर‌ाले‌ ने‌पाली समाजलाई पनि गाँजिर‌हे‌को‌ छ, जुन अव्यवहारि‌क र‌ असामाजिक सुरुवात हो‌ ।

ज्ये‌ष्ठ नागरि‌कलाई पालन-पो‌षणको‌ अधिकार‌, परि‌वार‌मा बस्न पाउने‌ अधिकार‌, परि‌वार‌ र‌ो‌ज्न पाउने‌ अधिकार‌, सम्पत्ति आफूखुसी गर्न पाउने‌ अधिकार‌, मुद्दा-मामिलामा प्राथमिकताको‌ अधिकार‌, कानुन व्यवसायीद्वार‌ा प्रतिनिधित्व गर्न पाउने‌ अधिकार‌, प्राथमिकतामा काम गर‌ाउन पाउने‌ अधिकार‌, कै‌दमा छुट, सामाजिक सुर‌क्षा पाउने‌ अधिकार‌ लगायत अधिकार‌ संविधानले‌ प्रदान गर‌े‌को‌ छ । तर‌, उनीहरु आफै‌ प्रयासमा जे‌नते‌न समाजमा स्थापित भइर‌हे‌का छन् । चौ‌तार‌ी निर्माण गर‌े‌र‌ भलाकुसार‌ी गर‌े‌र‌ मात्र पुग्दै‌न उनीहरुलाई सामाजिक रुपमा पनि सम्मानित स्थान उपलब्ध गर‌ाउन सबै‌ पक्ष लाग्नुपर्छ । उनीहरुलाई समयसापे‌क्ष ऐ‌न, कानुनद्वार‌ा संर‌क्षण सम्बर्द्धन गनेर्‌, से‌वा सुविधाहरु उपलब्ध गर‌ाउने‌, उनीहरुको‌ अनुभव सीप र‌ दक्षतालाई र‌ाष्ट्र विकासमा उपयो‌ग गर्न आवश्यक छ । व्यक्ति, परि‌वार‌, समाज र‌ सि·ो‌ र‌ाज्य ज्ये‌ष्ठ नागरि‌कको‌ संर‌क्षण सम्बर्द्धनमा लाग्न जरुर‌ी छ ।

Facebook Comments