कागतीबाटै वार्षिक पाँच लाख

झापा अर्जुनधाराका किसान पुष्पप्रसाद रेग्मी सानोमा स्कुल पढ्दा शनिश्चरेको शुक्रबारे हाटमा एक रुपैयाँमा १० किलो खुर्सानी बेच्थे । त्यो पैसा दिँदा उनकी आमाको मुहारमा निकै खुसी छाउँथ्यो । ‘आमाको अनुहारमा देखेको खुसीले नै व्यावसायिक खेतीमा मेरो आकर्षण बढ्यो’, रेग्मीले भने, ‘कागतीले किसानको कायापलट गर्न निकै सहयोग पुगेको छ ।’

२०३६ सालदेखि तरकारी खेती गरेर व्यावसायिक रूपमा कृषि क्षेत्रमा हात हालेका रेग्मी दक्षिण भारतबाट तरकारी खेती, सुपारी, केरा, रबर र कागती खेतीबारे तालिम लिएर आएपछि नै खेती गर्न सुरु गरेको बताउँछन् ।

अब आफूलाई पुग्ने निर्वाहमुखीको साटो व्यावसायिक खेती गरेर आम्दानी लिनेतफझापाका कागती किसानको पौरखी हात अघि बढेको छ । अन्य बालीभन्दा धेरै आम्दानी दिने भएकाले किसान धान खेत मासेर कागती खेतीको विस्तारमा लागेका छन् । अर्जुनधाराका ५८ वर्षीय पुष्पप्रसाद रेग्मीले पाँच वर्षअघि दक्षिण भारतबाट विभिन्न जातका १२ सय कागतीका बिरुवा ल्याएर डेढ बिघामा खेतमा रोपे ।

अहिले लहलह झाम्मिएको कागतीबाट रेग्मीले वार्षिक पाँच लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गर्न थालिसकेका छन् । अहिले उनले लगाएका कागती तीन चरणमा फल्ने गरेका छन् । करिब सात महिनासम्म लगातार आम्दानी दिने हुँदा किसानलाई थोरै मेहनतमा धेरै आम्दानी दिन सक्ने नगदे बालीका रूपमा कागतीलाई लिन सकिन्छ । कागतीलाई बजारसम्म र्पुयाउनुपर्ने तनाव पनि छैन । पोखरा, काठमाडौँदेखि व्यापारी घरैमा आएर लान्छन् ।

‘धान खेत किन मासेको भनेर छिमेकीले गाली गरेका थिए’, उनी भन्छन्, ‘अहिले वर्षमा कम्तिमा पनि ६ लाख आम्दानी हुन्छ, बजार खोज्न पनि जानुपर्दैन, घरमै व्यापारी आएर लैजान्छन् । कागती खेतीबाट राम्रो आम्दानी भएको छ ।’
पछिल्ला दिनमा झापामा कागतीको बिरुवाको माग बढेका कारण बुद्धशान्ति-१ बुधबारेमा ७ बिघा जग्गा लिजमा लिएर रेग्मीले कागतीको नर्सरी समेत सुरु गरेका छन् । झापाको काँकरभिट्टामा प्रधान कार्यालय रहेको सहकारी संस्था एनएमसीले आफा एक लाख सेयर सदस्यलाई आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ देखि कागतीको बिरुवा वितरण गर्दै आएको छ ।
सहकारीले विगत तीन वर्षदेखि सदस्यलाई कागतीको बिरुवा अनिवार्य रोप्न अभियान चलाउँदै आएको हो । कागती खेतीमा हाल बढिरहेको किसानको आकर्षणले भविष्यमा कागतीमा मुलुकलाई आत्मनिर्भर बनाउने नेपाल बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका अध्यक्ष रामचन्द्र उप्रेती बताउँछन् । अर्जुनधारा नगरपालिकाका कृषि अधिकृत शालिग्राम भट्टराईले नेपाल सरकारले कागती किसानको हौसला प्रदानका लागि उचित बजारको व्यवस्थापन गरिनुपर्ने आवश्यकता रहेको बताए । भट्टराईका अनुसार झापामा ४० भन्दा बढी किसानले व्यावसायिक रूपमा कागती खेती गरेका छन् ।

झापाको बुद्दशान्ति गाउँपालिका, अर्जुनधारा, गौरादह, मेचीनगर, भद्रपुर नगरपालिकामा व्यावसायिक रूपमा कागती खेतीमा किसान जुटेको भट्टराईले जानकारी दिए । उनले किसानलाई कागती खेतीमा आकर्षण गर्न सके कागती निर्यात सम्भव हुने बताए । बजारमा माग बढी भए पनि अहिलेसम्म नेपालमा भारतबाट आयातित हुने कागतीले बजार लिइरहेको छ ।

भिटामिन सीको साथै स्वास्थ्य शरीरका लागि कागतीको अमिलो सम्झिने बित्तिकै जोसुकैको मुख रसाउँछ । अचारजन्य खानेकुरामा बढी प्रयोग हुने कागतीले खानालाई स्वादिलो बनाउने हुँदा यसको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि उत्तिकै माग रहेको कृषक बताउँछन् ।

Facebook Comments